

Günümüzde en yaygın sağlık sorunlarından biri olan kalp ve damar hastalıkları, maalesef ölümlerin de önde gelen nedenleri arasında yer alıyor. İşin endişe verici yanı, ani kalp krizlerinin büyük bir çoğunluğunun, daha önce hiçbir belirti veya şikayeti olmayan kişilerde meydana gelmesidir. Peki, gelecekteki kalp krizi riskinizi önceden öğrenmenin bir yolu olsaydı? İşte bu noktada “kalsiyum skoru testi” devreye giriyor. Bu yazımızda, karmaşık tıbbi terimlere boğulmadan, kalsiyum skorunun ne olduğunu, kimlerin bu testi yaptırması gerektiğini ve sonuçların ne anlama geldiğini herkesin anlayabileceği bir dille anlatacağız.
Kalsiyum Skoru Testi Nedir?
Kalsiyum skoru testi, aslında kalbinizin özel bir tür bilgisayarlı tomografi (BT) ile taranmasıdır. Bu taramanın amacı, kalbinizi besleyen atardamarlarda (koroner arterler) kalsiyum birikip birikmediğini görmektir. Peki, bu kalsiyum birikimi neden önemli? Şöyle düşünün: Zamanla su borularının içinde nasıl kireç birikirse, kalp damarlarında da “plak” adı verilen yağ, kolesterol ve kalsiyumdan oluşan bir tabaka birikebilir. Bu duruma tıpta “ateroskleroz” ya da halk arasında bilinen adıyla “damar sertliği” denir. İşte kalsiyum skoru testi, bu plakların içindeki kalsiyumu tespit ederek damarlarınızdaki sertleşmenin ve daralmanın bir haritasını çıkarır. Bu da bize, gelecekteki kalp krizi riskiniz hakkında önemli bir ipucu verir.
Kimler Kalsiyum Skoru Testi Yaptırmayı Düşünmeli?
Bu test, özellikle kalp hastalığı açısından “orta risk” grubunda olanlar için oldukça faydalıdır. Yani ne riskiniz çok düşük ne de çok yüksekse, bu test sizin için bir yol gösterici olabilir. Genellikle 40 ila 70 yaş arasındaki, belirgin bir şikayeti olmayan ancak aşağıdaki risk faktörlerinden bir veya birkaçına sahip kişilere önerilir:
Bununla birlikte, hâlihazırda kalp krizi geçirmiş, stent takılmış veya bypass ameliyatı olmuş kişilerin bu testi yaptırmasına genellikle gerek yoktur çünkü onların durumu zaten bilinmektedir. Hamileler ve kalp hastalığı için hiçbir risk faktörü taşımayanlar için de bu test önerilmez
Test Nasıl Yapılır? Endişelenmeye Gerek Var mı?
Kalsiyum skoru testi son derece basit, hızlı ve ağrısız bir işlemdir. Damardan ilaç (kontrast madde) verilmediği için böbreklere bir zararı yoktur ve radyasyon dozu oldukça düşüktür. İşlem yaklaşık 10-15 dakika sürer. Test sırasında, tomografi cihazının masasına sırt üstü uzanırsınız ve masa, cihazın halka şeklindeki kısmının içine doğru yavaşça hareket eder. Bu sırada sizden sadece birkaç saniyeliğine nefesinizi tutmanız istenebilir. Hepsi bu kadar! Testten hemen sonra normal günlük yaşantınıza dönebilirsiniz.
Kalsiyum Skoru Sonuçları Ne Anlama Geliyor?
Test sonuçları, “Agatston skoru” adı verilen bir sayı ile ifade edilir. Bu skor, damarlarınızdaki kalsiyum birikiminin miktarını ve yoğunluğunu gösterir. Skorunuzu yorumlarken doktorunuz size en doğru bilgiyi verecektir ancak genel olarak skorların ne anlama geldiğini aşağıdaki tablodan görebilirsiniz:
|
Kalsiyum Skoru |
Risk Seviyesi |
Anlamı |
|---|---|---|
|
0 |
Çok Düşük |
Kalp damarlarınızda kalsiyum birikimi yok. Kalp krizi riskiniz çok düşük. |
|
1 – 100 |
Hafif |
Damarlarınızda hafif düzeyde plak birikimi var. Kalp hastalığı riskiniz düşük. |
|
101 – 400 |
Orta |
Damarlarınızda orta düzeyde plak birikimi var. Kalp krizi riskiniz artmış durumda. |
|
400+ |
Yüksek |
Damarlarınızda yaygın ve ciddi plak birikimi var. Kalp krizi riskiniz oldukça yüksek. |
Skorunuz 100’ün üzerindeyse, doktorunuz muhtemelen yaşam tarzı değişiklikleri (diyet, egzersiz), kan sulandırıcı ve kolesterol düşürücü ilaçlar gibi tedaviler önerecektir.
“Kalp Yaşı” Diye Bir Şey Duydunuz mu?
Kalsiyum skoru, sadece kalp krizi riskinizi değil, aynı zamanda “kalp yaşınızı” da ortaya çıkarabilir. Doktorunuz, kalsiyum skorunuzu; yaşınız, cinsiyetiniz, kolesterol ve tansiyon değerleriniz gibi diğer bilgilerle birleştirerek kalbinizin biyolojik yaşını hesaplayabilir. Örneğin, takvim yaşınız 45 olabilir, ancak damarlarınızdaki kireçlenme nedeniyle kalp yaşınız 60 çıkabilir. Ya da tam tersi, sağlıklı yaşam tarzınız sayesinde kalp yaşınız 40 olabilir. Bu, durumunuzun ciddiyetini anlamak ve önlem almak için oldukça etkili bir yöntemdir.
Aydın’da Kardiyoloji Doktoru Prof Dr. Ceyhun Ceyhan önerisi:
Kalsiyum skoru testi, kalp sağlığınız hakkında proaktif olmanızı sağlayan, geleceğe bir pencere açan değerli bir araçtır. Unutmayın, bu test bir tanı yöntemi değil, bir risk belirleme aracıdır. Test sonuçlarınız ne olursa olsun, bunu mutlaka doktorunuzla konuşmalı ve onun önerileri doğrultusunda bir yol haritası çizmelisiniz. Kalp sağlığınızı ihmal etmeyin ve risk faktörleriniz varsa doktorunuzla kalsiyum skoru testinin sizin için uygun olup olmadığını görüşmekten çekinmeyin.
Yayınlanma tarihi admin on Kasım 2, 2025
Yayınlanma tarihi admin on Temmuz 22, 2023
Yayınlanma tarihi admin on Haziran 24, 2023